Criteria aan een fair trade product

De geloofwaardigheid van fairtrade staat of valt met het bepalen van strikte criteria en een grondige en permanente controle op de naleving daarvan. Inmiddels zijn fairtrade-keurmerken uit 23 landen, waaronder ook het Nederlandse Max Havelaar, aangesloten bij een autonome en onafhankelijke wereldwijde koepelorganisatie, FLO-eV (Fairtrade Labelling Organizations International).

De FLO-eV stelt de fairtrade-criteria vast en organiseert assistentie om producenten te helpen de normen te halen. Het controleorgaan FLO-Cert functioneert volledig los van FLO-eV en controleert met een team van 54 inspecteurs producenten en handelaren die in aanmerking willen komen voor een fairtrade-certificatie. Dit gebeurt aan de hand van 250 evaluatiecriteria die onder meer betrekking hebben op de arbeidsvoorwaarden en de investeringen in sociale, milieuvriendelijke en economische ontwikkeling. De nationaal opererende keurmerkorganisaties die bij de FLO-eV zijn aangesloten (zoals Max Havelaar) spannen zich in om in eigen land het fairtrade-keurmerk te promoten. Daarnaast faciliteren en contracteren ze bedrijven die artikelen met fairtrade-keurmerk in hun assortiment willen opnemen, controleren ze de verkoop onder keurmerk en bereiden ze - samen met FLO-eV - uitbreiding van het assortiment voor.

Een product dat het Fairtrade-keurmerk draagt, beantwoordt aan de volgende criteria:

• De producenten (vaak boerenorganisaties uit ontwikkelingslanden) kunnen rekenen op een minimumprijs, die de kosten van een sociaal- en milieuverantwoorde productie dekt.
• De producenten ontvangen ook een extra ontwikkelingspremie, onafhankelijk van de wereldmarktprijs, om ontwikkelingsprojecten op te zetten in hun gemeenschap, bijvoorbeeld op het vlak van onderwijs, gezondheid, spaar- en kredietsystemen, wegenaanleg, aankoop van machines of organisatieversterking.
• De contracten met de koper of de invoerder worden zoveel mogelijk afgesloten voor een lange periode.
• Productie en de commercialisering ter plaatse gebeuren op een transparante manier.
• De arbeiders kunnen werken in menswaardige arbeidsomstandigheden. Dus beslist zonder kinder- en dwangarbeid en geen hongerlonen.
• Er wordt zorgvuldig omgegaan met het natuurlijk milieu waarin de export-producten worden geteeld.

Wie deze controles niet doorstaat, krijgt geen certificaat of verliest het. De criteria voor fairtrade-producten wordt complexer bij producten die uit verschillende ingrediënten bestaan, zoals bijvoorbeeld ijs of chocolade. Op de verpakking staat dan te lezen hoeveel procent van het product uit eerlijke handel afkomstig is.